
"USTAL Z BABCIĄ HASŁO".O BEZPIECZEŃSTWIE W DOBIE NOWOCZESNYCH TECHNOLOGII, W TYM SZTUCZNEJ INTELIGENCJI
Kiedy w telefonie słychać głos mówiący o wypadku bliskiej osoby, np. dziecka czy wnuka, natychmiast uruchamia się chęć niesienia pomocy. Często emocje biorą górę, a ogromny stres spowodowany otrzymaną informacją wyłącza myślenie. Właśnie na taką reakcję liczą przestępcy chcący wyłudzić pieniądze czy kosztowności. Jednym ze sposobów, by ustrzec się przed taką sytuacją, jest ustalenie hasła znanego wyłącznie członkom rodziny.
W Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie odbył się briefing prasowy poświęcony zainicjowanej właśnie kampanii społecznej „Ustal z Babcią hasło”.
Uczestniczyli w nim: I wicewojewoda małopolska Elżbieta Achinger – inicjatorka kampanii, I małopolski wicekurator oświaty Artur Pasek, naczelnik Wydziału Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie mł. insp. Rober Michalik oraz były senator, członek Zespołu Ekspertów ds. Polityki Senioralnej przy Wojewodzie Małopolskim Stanisław Bisztyga.
Ok. 300 seniorów rocznie pada ofiarą oszustwa
Zgodnie z danymi Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie w minionym roku 450 osób padło ofiarą oszustwa tzw. metodami na legendę (na wnuczka, policjanta, prokuratora itp.) na łączną kwotę ponad 14,2 mln zł. 313 z nich miało 65 lat lub więcej.
Seniorzy zostali oszukani na ponad 10,1 mln zł.
W 2024 roku poszkodowanych było 451 na łącznie niemal 19,8 mln zł, w tym 281 osób w wieku 65+.
Straty seniorów wyceniono na prawie 16,7 mln zł.
- To całkowicie naturalne, że w sytuacji stresującej w pierwszej chwili poszukujemy drogi rozwiązania problemu. Szczególnie, gdy mamy przekonanie, że zagrożone jest życie, zdrowie lub bezpieczeństwo kogoś nam bliskiego. Instynktownie próbujemy chronić rodzinę. Działamy szybko, bo przecież w sytuacjach kryzysowych liczy się każda sekunda. Zanim jednak zorientujemy się, co się stało, może być już za późno. Tak właśnie działają oszuści wykorzystujący tzw. metody na legendę. Bazują na strachu i ludzkich odruchach. Bez skrupułów podszywają się pod wnuczków, policjantów czy prokuratorów. Korzystając ze sztucznej inteligencji, potrafią np. stworzyć imitację głosu naszych bliskich. Wymyślają dramatyczne historie i budzą silne emocje, wywierając presję czasu. Ofiarami tych działań najczęściej padają osoby starsze. Stąd ta inicjatywa: kampania „Ustal z Babcią hasło” – mówi I wicewojewoda małopolska Elżbieta Achinger.
Przeciwdziałanie przestępstwom popełnianym na szkodę osób starszych jest jednym z ważniejszych obszarów profilaktyki społecznej. Policjanci garnizonu małopolskiego od lat podejmują liczne działania informacyjno-edukacyjne mające na celu uświadamianie seniorów na temat niebezpieczeństw i metod oszustw, z jakimi mogą się spotkać. Tylko w samym 2025 roku policjanci wzięli udział w ponad 1,4 tys. spotkaniach dotyczących bezpieczeństwa seniorów, w których uczestniczyło łącznie prawie 34 tys. osób.
- Nie trzeba przekonywać, że świadomy senior to bezpieczny senior. My już od wielu lat zajmujemy się uświadamianiem seniorów, jak nie paść ofiarą wyłudzeń. W ubiegłym roku ofiarą przestępstwa padło 450 osób metodą „na legendę”. Suma strat wyniosła ponad 10 mln zł. To, co zaobserwowaliśmy, to wzrost świadomości. Kontaktują się z nami osoby i zgłaszają próby takich wyłudzeń. Jako policja działamy na wielu płaszczyznach. Zaczynamy od edukacji najmłodszych. Młodzi edukują seniorów, a seniorzy seniorów – w klubach seniora i na Uniwersytetach Trzeciego Wieku. Współpracujemy z różnymi instytucjami. Rozprowadzamy ulotki edukacyjne. Seniorzy niejednokrotnie tracą dorobek całego życia. Dlatego z ogromną chęcią przystąpiliśmy do tej inicjatywy i będziemy ją wspierać. Wszystkie ręce na pokład - dodaje komendant wojewódzki policji w Krakowie nadinspektor Artur Bednarek.
Szybka weryfikacja tożsamości
Kampania społeczna „Ustal z Babcią hasło” ma na celu ochronę osób starszych przed zagrożeniami ze strony sztucznej inteligencji i technologii wykorzystywanych przez przestępców.
Polega na promowaniu stworzenia krótkiego hasła: słowa lub całego zdania, które będzie znane jedynie rodzinie. W ten sposób podczas podejrzanego połączenia łatwo o szybką weryfikację rozmówcy.
- Naszym celem jest, by jak najwięcej rodzin ustaliło między sobą krótki komunikat – hasło bezpieczeństwa. To może być nawiązanie do wakacyjnej przygody lub ulubiona forma spędzania czasu – tłumaczy wicewojewoda Elżbieta Achinger.
Apel do szkół
Kampania kieruje swój przekaz do młodych – uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. To oni najlepiej rozumieją, jak działają technologie i nie dają się łatwo oszukać AI, z którą na co dzień mają wiele do czynienia. To również oni są często jedyną cyfrową „tarczą” swoich dziadków.
- Drogie wnuczki, drodzy wnukowie. Bądźcie bohaterami. Ustalcie z dziadkami hasło. Będziemy docierać do wszystkich szkół w Małopolsce. Chcemy, aby młodzi ludzie, którzy są cyfrowymi tubylcami, byli przewodnikami swoich babć i dziadków. Będziemy chcieli zorganizować w każdej szkole taką kampanię (…). Po feriach roześlemy do wszystkich szkół w Małopolsce komunikaty razem ze scenariuszami, które można wykorzystać na zajęciach. Jestem przekonany, że młodzi ludzie włączą się w to i będą przewodnikami swoich dziadków - mówi I małopolski wicekurator oświaty Artur Pasek.
W ramach działań kampanii:
• wszystkie szkoły podstawowe i ponadpodstawowe w województwie małopolskim otrzymają materiały edukacyjne, w tym plakaty i konspekty lekcji wychowawczych (dostosowane odpowiednio do wieku uczniów),
• nauczyciele przeprowadzą specjalne zajęcia, na których uczniowie poznają mechanizmy oszustw i opracują sposoby pomocy seniorom,
• uczniowie zostaną zachęceni do rozmowy z bliskimi i ustalenia „hasła bezpieczeństwa”, które pomoże zweryfikować tożsamość dzwoniącego,
• przewidziana jest również część medialno-internetowa, zachęcająca do tworzenia filmików edukacyjnych i dzielenia się nimi z hashtagiem #UstalHasło.
- Moje pokolenie jest niestety nieco wykluczone, jeśli chodzi o internet. Pomagają nam dzieci i wnuki. Te metody się zmieniają i my musimy za nimi nadążać. Moje pokolenie musi być na nie odporne – mówi członek Zespołu Ekspertów ds. Polityki Senioralnej przy Wojewodzie Małopolskim Stanisław Bisztyga.
- W świecie pełnym technologii rozmowa z bliskimi może być najlepszym zabezpieczeniem – przekonuje wicewojewoda małopolska Elżbieta Achinger.
O kampanii także na lekcji obywatelskiej
Kampania powstała z inicjatywy wicewojewody małopolskiej Elżbiety Achinger. Jest odpowiedzią na ogólnopolską kampanię Departamentu Polityki Senioralnej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów „Rodzinne hasło”.
Dziś została przedstawiona także podczas lekcji obywatelskiej, która odbyła się w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie. Wicewojewoda Elżbieta Achinger o założeniach kampanii rozmawiała z młodzieżą z XXVIII Liceum Ogólnokształcącego im. Wojciecha Bednarskiego w Krakowie.
Więcej informacji:
TUTAJ>>>
(Info/foto: